ماجرای گوشواره های۳ هزار ساله ایرانی بر گوش ستاره هالیوود
حضور «زندایا»، ابرستاره سینمای هالیوود، با گوشوارههایی ساخته شده از مدالهای طلای باستانی ایران در مراسم رونمایی از فیلم جدید «کریستوفر نولان»، موجی از جنجالهای حقوقی و فرهنگی را به راه انداخت. این جواهرات که گفته میشود متعلق به گنجینه ۳ هزار ساله «زیویه» کردستان هستند، بار دیگر بحث داغ خروج غیرقانونی آثار تاریخی ایران و نمایش آنها به عنوان ابزار مد را در کانون توجه رسانههای جهان قرار دادند.
به گزارش سایت اخبار طلا و جواهر گلدنیوز؛ این گوشوارهها که توسط «گلن اسپیرو»، جواهرساز مشهور لندنی طراحی شده، از مدالهای طلایی ساخته شدهاند که قدمت آنها به هزاره نخست پیش از میلاد و دوران تمدن مادها بازمیگردد. مجله معتبر «پیپل» تایید کرده است که این قطعات بخشی از گنجینه تاریخی «زیویه» در شمالغرب ایران هستند. «زندایا» که در فیلم جدید نولان (اقتباسی از اودیسه هومر) نقش «آتنا»، الهه جنگ و خرد را بازی میکند، با این استایل قصد داشته شکوه باستانی شخصیت خود را به نمایش بگذارد، اما این اقدام با واکنش تند فعالان میراث فرهنگی مواجه شده است.
توجیه سازندگان: صیانت یا بهرهبرداری؟
برند لوکس «بارون لندن» که این اثر را عرضه کرده، در پاسخ به انتقادات مدعی شده است که دیسکهای طلای باستانی بدون هیچگونه آسیب یا ایجاد حفره در پایههای جدید قرار گرفتهاند تا اصالت آنها حفظ شود. این برند حتی با اشاره به تنشهای سیاسی اخیر، مدعی شده که هدفش یادآوری «میراث ماندگار فرهنگی و تاریخی ایران» به جهانیان بوده است؛ ادعایی که منتقدان آن را یک فرار رو به جلو برای توجیه استفاده شخصی از میراث بشری میدانند.
موج اعتراضات: این آثار باید به ایران بازگردند
در فضای مجازی، بحثها میان کاربران ایرانی و بینالمللی بالا گرفته است. در حالی که برخی این کار را راهی برای معرفی هنر ایران میدانند، اکثریت منتقدان بر این باورند که جای چنین آثار ارزشمندی نه روی گوش یک سلبریتی، بلکه در ویترین موزههای ایران است. یکی از کاربران در واکنش به این اتفاق نوشت: «هیچکس حق ندارد از میراث فرهنگی یک ملت به عنوان اکسسوری شخصی استفاده کند؛ این گوشوارهها نماد استعمار مدرن هستند و باید به خانه اصلی خود، ایران، بازگردانده شوند.»
زیویه؛ گنجینهای که به تاراج رفت
محوطه تاریخی زیویه در استان کردستان، یکی از مهمترین قلعههای حکومتی زمان مادها و سکاهاست که نخستین بار در سال ۱۳۲۶ توسط یک چوپان محلی کشف شد. این منطقه در طول دهههای گذشته بارها مورد هجوم قاچاقچیان عتیقه قرار گرفته و بسیاری از آثار منحصربهفرد آن، سر از کلکسیونهای شخصی و گالریهای غربی درآورده است؛ اتفاقی که حالا با درخشش طلای ایران بر گوش ستاره هالیوود، داغ آن دوباره تازه شده است.
