تاوان سنگینِ «تب طلا» برای روستاییان افغان
افزایش شتابان فعالیتهای معدنکاری در استان بدخشان افغانستان، اگرچه با هدف تقویت درآمدهای دولتی و بهرهبرداری از منابع زیرزمینی آغاز شد، اما اکنون به چالشی جدی برای معیشت روستاییان تبدیل شده و سلامت زیستبوم منطقه «شیوا» را با بحران جدی مواجه کرده است.
به گزارش سایت اخبار طلا و جواهر گلدنیوز؛ به نقل از خبرگزاری فرانسه، هجوم گسترده شرکتهای معدنی و معدنچیان مستقل به منطقه «شیوا» در ۵۰ کیلومتری مرکز استان بدخشان، سیمای جغرافیایی و اقتصادی این منطقه را دگرگون کرده است. استقرار دهها بیل مکانیکی و حضور هزاران کارگر معدن در این منطقه که پیشتر زیستگاه دامها و مراتع کشاورزی بوده، اکنون اعتراض دامداران و کشاورزان محلی را به همراه داشته است.
بحران آب و نابودی سرمایههای دامی
گزارشهای میدانی حاکی از آن است که روند آلودگی منابع آبی در پی فعالیتهای معدنکاری، دسترسی به آب سالم را برای کشاورزان غیرممکن ساخته است. ساکنان محلی ضمن ابراز نارضایتی از گرد و غبار ناشی از عملیات استخراج، از کاهش شدید تعداد دامهای خود به دلیل فقدان علوفه و آب سالم خبر میدهند؛ بهطوریکه بخش قابلتوجهی از گلههای دامداران منطقه در ماههای اخیر از بین رفته است.
سیاستهای معدنی در ترازوی نقد
از زمان روی کار آمدن دولت کنونی افغانستان در پنج سال گذشته، بهرهبرداری از ظرفیتهای معدنی به عنوان یکی از اهرمهای اصلی تقویت خزانه دولت در دستور کار قرار گرفته است. آمارهای بانک جهانی نشان میدهد که از سال ۲۰۲۱ تاکنون، صدها قرارداد معدنی منعقد شده و بخش معدن این کشور رشد متوسط سالانه ۲۵ تا ۳۰ درصد را تجربه کرده است.
رئیس اداره معادن بدخشان با تأیید ثبت نزدیک به ۷۰۰ شرکت معدنی در این استان، این اقدامات را در راستای بهرهبرداری از ظرفیتهای ملی میداند. بر اساس مقررات تعیینشده، شرکتهای فعال در این حوزه موظف به پرداخت ماهانه ۲۰ گرم طلا (یا معادل نقدی آن) به ازای هر هکتار به عنوان مالیات هستند.
با وجود درآمدهای ارزی حاصل از این قراردادها، کارشناسان نسبت به هزینههای سنگین زیستمحیطی در استانهای شمالی و شرقی افغانستان هشدار میدهند. تداوم روند کنونی در بدخشان و استان همجوار «تخار» نشان میدهد که بدون نظارتهای دقیق زیستمحیطی، بهای واقعی این درآمدهای معدنی، تخریب غیرقابلبازگشت منابع طبیعی و اضمحلال معیشت سنتی در این مناطق خواهد بود.
