آیا اسپانیا ذخایر خود را از فدرال رزرو آمریکا خارج می کند
در بحبوحه تغییرات ژئوپلیتیکی و بازنگری اروپا در ذخایر طلای خود، مادرید با چالش تصمیمگیری در خصوص بخشی از طلای نگهداری شده در ایالات متحده مواجه است؛ اقدامی که میتواند بر استقلال مالی و راهبردی این کشور تأثیر بگذارد.
به گزارش سایت اخبار طلا و جواهر گلدنیوز؛همزمان با تحولات فزاینده در نظم نوین جهانی و تلاش بانکهای مرکزی در منطقه یورو برای تقویت «خودمختاری استراتژیک» خود، موضوع بازگرداندن ذخایر طلای نگهداری شده در بانک فدرال رزرو نیویورک به یکی از محورهای اصلی بحث در میان مقامات اقتصادی اروپا تبدیل شده است. در این میان، اسپانیا نیز با معضلی مشابه روبروست؛ در حالی که برخی کشورهای اروپایی مانند هلند، فرانسه و آلمان گامهای مشخصی در جهت بازگرداندن طلای خود برداشتهاند، اسپانیا همچنان در خصوص جزئیات و زمانبندی احتمالی این اقدام در ابهام به سر میبرد.
ریشههای نگرانی؛ از ترامپ تا تحریمهای روسیه
اگرچه بیاعتمادی ایجاد شده در دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ یکی از عوامل مؤثر در این بازنگری محسوب میشود، اما ریشههای این نگرانی عمیقتر است. مسدود شدن داراییهای روسیه در سال ۲۰۲۲ به عنوان بخشی از تحریمهای غرب علیه مسکو، زنگ خطر را برای بسیاری از کشورها، بهویژه آنهایی که به دنبال حفظ بیطرفی یا تقویت استقلال خود بودند، به صدا درآورد. اقدام هند در بازگرداندن طلای خود از بانک انگلستان و تلاش ونزوئلا برای بازپسگیری ذخایرش از لندن (که با مقاومت بریتانیا مواجه شد)، نشاندهنده افزایش حساسیتها نسبت به امنیت و دسترسی به ذخایر استراتژیک در شرایط پرتلاطم بینالمللی است.
وضعیت طلای اسپانیا؛ محرمانگی و ارزیابی راهبردی
بانک مرکزی اسپانیا تأیید کرده که بخشی از ذخایر طلای خود را در ایالات متحده نگهداری میکند، اما به دلایل امنیتی و حفظ محرمانگی، از افشای جزئیات دقیق میزان و نسبت آن به کل ذخایر خودداری میکند. اسپانیا در مجموع ۲۸۱ تن طلا (معادل حدود ۳۳.۲ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۵) در اختیار دارد که بخش عمده آن در «تالار طلای بانک اسپانیا» نگهداری میشود، اما بخش نامشخصی نیز در بانک تسویه حسابهای بینالمللی در بازل، بانک انگلستان و نیویورک وجود دارد.
با وجود اینکه اسپانیا چهارمین اقتصاد بزرگ منطقه یورو است، اما در رتبهبندی جهانی نگهداری طلا، جایگاه ششم را دارد.
دیدگاههای متضاد: از «استراتژی حاکمیتی» تا «تنش بیمورد»
درباره وضعیت طلای اسپانیا در آمریکا، دو دیدگاه غالب وجود دارد:
۱. طرفداران بازگردانی: معتقدند با توجه به احتمال بروز بحرانهای سیاسی در واشنگتن، سپردن ذخایر ملی به فدرال رزرو ریسکی غیرضروری است که میتواند استقلال مالی کشور را تهدید کند.
۲. مخالفان بازگردانی: برخی تحلیلگران بازار مالی معتقدند حجم طلای اسپانیا در آمریکا آنقدر اندک است که خروج آن نه تنها تأثیر عملی مهمی ندارد، بلکه میتواند به عنوان پیامی منفی برای روابط دوجانبه با ایالات متحده تفسیر شود؛ از نظر آنها، نیازی به ایجاد تنشهای غیرضروری در شرایط فعلی نیست.
کارشناسانی چون لوئیس گراویا، استاد مؤسسه مطالعات مالی (IEB)، معتقدند که بازگرداندن طلا به اسپانیا، فراتر از یک «ژست حاکمیتی»، اقدامی در چارچوب «خودمختاری استراتژیک اتحادیه اروپا» قلمداد میشود. این موضوع بهویژه اهمیت مییابد که طلای کنونی اسپانیا، برخلاف بسیاری از کشورهای اروپایی، عمدتاً حاصل خریدها و انباشتهای اخیر است و بخش عمده ذخایر تاریخی آن در دوران جنگ داخلی صرف پرداخت هزینهها شده بود.
برخی منابع بازار، با شرط ناشناس ماندن، حجم طلای اسپانیا در فدرال رزرو را اندک و بازگرداندن آن را از نظر اقتصادی بیتأثیر میدانند. میگل آنخل رودریگز، تحلیلگر پلتفرم ویلیبیت، نیز هشدار میدهد که سناریوی توقیف یا مصادره این ذخایر «بسیار دور و بسیار بعید» است و اقدام برای بازگرداندن آن میتواند «بهانه بیمورد» به دست دیگران دهد.
در مقابل، برخی دیگر از کارشناسان، ضمن تأیید برتری نقدینگی طلا در مراکز بزرگ معاملاتی چون لندن، بر اهمیت استراتژیک در اختیار داشتن فیزیکی ذخایر در دوران افزایش تنشهای بینالمللی تأکید دارند. این دیدگاه، با توجه به اینکه آلمان، بزرگترین دارنده ذخایر طلا، هنوز یک سوم ذخایر خود را در منهتن نگه میدارد و آمارها حاکی از انباشت حدود ۲۴۵ میلیارد دلار طلا توسط آلمان و ایتالیا در آمریکا است، اهمیت بیشتری مییابد.
انتخاب دشوار اسپانیا برای ذخایر طلای خود
با این حال، تداوم روند خرید طلا توسط بانکهای مرکزی در سراسر جهان از برزیل تا دیگر بازارهای نوظهور نشان میدهد که جهان در حال فاصله گرفتن از اتکای مطلق به دلار آمریکا به عنوان «ارز ذخیره نهایی» است؛ روندی که احتمالاً اسپانیا را نیز دیر یا زود ناچار به بازنگری در سیاستهای فعلی خواهد کرد.
